Dnia 17 kwietnia 2016 roku weszła w życie nowelizacja ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Wprowadzone zmiany istotnie zwiększają kompetencje Prezesa UOKiK, jako organu zajmującego się ściganiem naruszeń zbiorowych interesów konsumentów. Najważniejsze zmiany wprowadzone w ustawie to:

Nowy model kontroli postanowień wzorców umów

Prezes UOKiK w decyzji administracyjnej rozstrzyga o niedozwolonym charakterze postanowienia wzorca umowy i zakazuje jego dalszego wykorzystywania. UOKiK może nałożyć na przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości do 10% obrotu, której przedsiębiorca może uniknąć wskutek samodzielnego zobowiązania do zmiany praktyk. Skutek takiej decyzji dotyczy jedynie przedsiębiorcy, który je stosuje oraz wszystkich konsumentów, którzy zawarli z nim umowę na podstawie wzorca wskazanego w decyzji.

Zakaz nieuczciwej sprzedaży (tzw. misselingu)

Zakaz ten oznacza, że nie można proponować konsumentom nabycia usług finansowych, które nie odpowiadają ich potrzebom lub proponować nabycia tych usług w sposób nieadekwatny do ich charakteru.

Możliwość wyrażenia poglądu istotnego w sprawie

Prezes UOKiK może wyrazić pogląd w sprawie dotyczącej ochrony konkurencji i konsumentów przed sądem powszechnym, jeśli przemawia za tym interes publiczny.

Wprowadzenie instytucji „tajemniczego klienta”

Umożliwia Urzędowi Ochrony Konkurencji i Konsumentów uzyskanie informacji mogących stanowić dowód w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Co ważne, UOKiK może skorzystać z tego rozwiązania tylko za zgodą sądu. Dzięki wprowadzonej zmianie UOKiK zweryfikuje sposób oferowania produktu lub usługi, a także procedurę zawierania umowy.

Możliwość publikowania komunikatów i ostrzeżeń w publicznym radiu i telewizji

Dzięki wprowadzeniu tej zmiany Prezes UOKiK może publikować bezpłatne komunikaty w publicznym radiu i telewizji, aby ostrzec konsumentów o zachowaniach lub zjawiskach, które istotnie zagrażają ich interesom.

Decyzje tymczasowe

Prezes UOKiK może wydawać decyzje tymczasowe, które mogą zostać wydane w toku postępowania prowadzonego w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Zobowiązuje ona przedsiębiorcę do zaniechania działań, które mogą spowodować poważne i trudne do usunięcia zagrożenia dla zbiorowych interesów konsumentów. Decyzja tymczasowa jest wydawana na czas określony (z możliwością przedłużenia), ale nie dłuższy niż do wydania decyzji kończącej postępowanie w sprawie. W decyzji tymczasowej nie nakłada się kary.

Zmiany w przepisach zostały opisane w formie pytań i odpowiedzi na stronie internetowej Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w zakładce Nowe uprawnienia UOKiK w obszarze ochrony konsumentów po 17 kwietnia 2016 r.

Link do strony:

https://uokik.gov.pl/faq_nowe_uprawnienia_uokik.php

Marta Wojnowska

Specjalista ds. analiz ekonomicznych