Kongres EurEau w Bukareszcie (Rumunia)

Kongres odbył się w Bukareszcie na zaproszenie rumuńskiej organizacji branżowej oraz przedsiębiorstwa wod-kan APA NOVA.

Kongres EurEau odbył się przy okazji spotkań komitetów roboczych, grup roboczych i Walnego Zgromadzenia, więc wszyscy eksperci federacji mieli okazję w nim uczestniczyć.  

Sesja inauguracyjna

Kongres otworzyła Prezydent EurEau Claudia Castell-Exner. Jej podstawowym przesłaniem była konieczność wdrażania zasady kontroli u źródła w celu zapobiegania dostawania się mikrozanieczyszczeń do wód.

Adriana Petcu – Sekretarz Stanu w Ministerstwie Wody i Leśnictwa Rumunii, wskazała, że na problemy z jakimi boryka się jej kraj są podobne do reszty Europy. Dotyczą mikrozanieczyszczeń, zmian klimatu powodującego niedobory wody.

Reprezentująca Komisję Europejską Veronica Manfredi – Dyrektor ds. Jakości życia zatytułowała swoją prezentację “Gospodarka wodna w przyszłości – jak legislacja UE powinna na nią wpływać? Stwierdziła, że zmiany klimatu wpływają bardzo na zasoby wodne. I to obecne pokolenie dorosłych ludzi jest odpowiedzialne za zatrzymanie i zapobieganie konsekwencjom związanym z presją człowieka na środowisko. W tym roku 300 śmierci we Włoszech było spowodowanych uderzeniem upału. Z drugiej strony powodzie dewastują miasta i uprawy.

A przecież art.3 Traktatu o UE mówi o dobrostanie mieszkańców Unii. Veronica Manfredi podkreśliła także, że Przewodnicząca (elektka) Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen stawia na UE bez emisji CO2, ze strategią biodywersyfikacji do 2030 roku, bez zanieczyszczeń. 

Wiadomo także, że cztery sektory emitujące najwięcej zanieczyszczeń do środowiska to rolnictwo, przemysł (szczególnie chemiczny), energetyka i transport. Do tego powolny progres wdrażania ramowej dyrektywy wodnej jest frustrujący, tylko 40% europejskich wód ma dobry stan. Zasada “zanieczyszczający płaci” nie jest odpowiednio wdrażana. 

Veronica Manfredi odniosła się także do trwającej właśnie analizy dyrektywy ściekowej, jej wdrożenie jest poważnym wyzwaniem. Z pewnością kontrola u źródła jest podstawą. Zwróciła także uwagę na to, że przelewy z kanalizacji ogólnospławnej są poważnym problemem, w związku z czym 4% części wód jest zanieczyszczone ściekami z przelewów.

Ochrona środowiska wymaga inwestycji. Szacuje się, że potrzeba 300 miliardów euro na implementację dyrektyw związanych ze środowiskiem. Do zielonych inwestycji zachęca się więc także sektor prywatny, który może zainwestować nawet bilion euro.  Ważne jest więc konstruowanie odpowiedniego przekazu, budowanie odpowiedniej komunikacji. 

Xavier Leflaive reprezentujący OECD (Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju). Zaprezentował roboczy raport z analizy wykonanej na zlecenie Komisji Europejskiej. Zadaniem OECD było określenie potrzeb inwestycyjnych sektora wodnego. Badanie przeprowadzono w 28 krajach. Na kilka pytań nie dało się odpowiedzieć. Nie można określić stanu infrastruktury, nie da się dokładnie określić kierunków zagospodarowania osadów, nie można oszacować kosztów adaptacji do zmian klimatu, nie można było oszacować kosztów zagospodarowania farmaceutyków. 

Xavier Leflaive podkreślił, że dane dostarczone przez EurEau były jedyne tak konkretne. Niestety nawet federacja EurEau nie była w stanie zebrać danych ze wszystkich krajów (widać to w opracowaniu „Europejska woda w liczbach”). W raporcie przyjęto dwa scenariusze:

  • Scenariusz zerowy – bez zmian,
  • Scenariusz pełnej zgodności z dyrektywą w sprawie wody do picia i dyrektywą ściekową.

Szacowane roczne wydatki inwestycyjne na infrastrukturę wod-kan, w wielu krajach nie przekraczają 100 euro/osobę. 

Wnioski OECD nie są pozytywne. Stwierdzono bowiem, że więcej pieniędzy nie pomoże. Aby zminimalizować potrzeby inwestycyjne należy wdrażać realistyczne regulacje I planowanie. Konieczna jest poprawa efektywności funkcjonowania przedsiębiorstw. 

6 grudnia odbędzie się warsztat podsumowujący raport, a później spotkania z rządami krajów

 

Sesja „Gospodarka wodna a zmiany klimatu”:

Paneliści:

Gilbert Nordenswan ze Szwecji stwierdził, że zdarzają się w jego kraju zarówno braki wody, jak i powodzie. Dąży się do opóźniania spływów poprzez retencje, infiltrację. Poważną kwestią jest niejasny podział odpowiedzialności. 

Halina Urbańska-Kozłowska reprezentująca Izbę oraz MPWiK we Wrocławiu,  zaprezentowała wrocławski przykład radzenia sobie z brakiem wody poprzez  układ przerzutu wody z rzeki do kanałów doprowadzających.  Przytoczyła także przykład Poznania, który ma 10 stacji połączonych w pierścień. 

Veronica Manfredi stwierdziła, że trzeba budować świadomość interesariuszy. Wiele problemów wynika z braku porozumienia i zrozumienia. 

 

Sesja „Zrównoważona gospodarka wodna i mikrozanieczyszczenia”:

Paneliści:

Greet de Gueldre z Belgii wskazała, że farmaceutyki są największym wyzwaniem, ścieki przemysłowe są we Flandrii dobrze kontrolowane, z farmaceutykami jest większy problem. Dlatego organizacja Aquafin z aprobatą przyjęła strategię KE w sprawie farmaceutyków.

Arjen Frentz- reprezentujący Holandię stwierdził, że konieczna jest bliższa współpraca między oczyszczalniami i wodociągami. To powoli udaje się zrozumieć w Holandii. 

Xavier Leflaive poinformował, że OECD ma program badawczy dotyczący farmaceutyków i mikroplstiku w środowisku. Zwrócił tez uwagę na pewne rozwiązania, które istnieją (kontrola na etapie pozwoleń wprowadzenia na rynek, eko-leki, zielone zamówienia itd. 

Andre Olszewski ze Szwajcarii podkreślił wagę współpracy.

 

Wieści z UE

Dyrektywa w sprawie jakości wody do spożycia (DWD)

Parlament Europejski, fińska prezydencja Rady UE oraz Komisja Europejska odbyły spotkania trójstronne (tzw trilogi), w dniach 7 i 22 października kontynuując negocjacje dyrektywy w sprawie wody pitnej. Zaplanowano kolejne dwa posiedzenia, jednak szybkie osiągnięcie porozumienia w drugim czytaniu PE przed końcem grudnia jest możliwe. Komisja ma przedstawić wyniki oceny art. 10a dotyczącego materiałów mające kontakt z wodą pitną Prezydencja fińska wielokrotnie podkreślała swoje ambicje osiągnięcia wczesnego porozumienia w drugim czytaniu do końca roku.

Odzysk wody 

Parlament Europejski, fińska prezydencja Rady UE oraz Komisja Europejska odbyły pierwsze spotkanie trójstronne w dniu 10 października. Celem były negocjacje ostatecznej treści rozporządzenia w sprawie ponownego wykorzystania wody. Zaplanowano kolejne dwa posiedzenia trójstronne i powinno być możliwe szybkie osiągnięcie porozumienia w drugim czytaniu PE przed końcem grudnia.

Plastik jednorazowego użytku

Komisja Europejska przygotowuje dwa dokumenty zawierające wytyczne dotyczące produktów objętych dyrektywą w sprawie tworzyw sztucznych jednorazowego użytku (w tym definicję tworzyw sztucznych) oraz kosztów gospodarowania odpadami w związku zanieczyszczeniami tymi produktami. Ponadto przygotowywany jest prawnie wiążący akt wykonawczy w celu ustanowienia zharmonizowanych specyfikacji znakowania (etykietowania) produktów jednorazowych. EurEau odpowiedziała na konsultacje i uczestniczy we wszystkich spotkaniach z zainteresowanymi stronami. Naszym celem jest ochrona sieci kanalizacyjnych przed zanieczyszczeniem, szczególnie nawilżanymi chusteczkami.

 

Wspólna Polityka Rolna (CAP)

Wniosek dotyczący Wspólnej Polityki Rolnej po 2020 r. jest nadal zablokowany zarówno w Radzie, jak i w Parlamencie. Tematem dzielącym ustawodawców jest szczególnie poziom ochrony środowiska wymagany od rolników.Sprawozdawcy komisji AGRI i ENVI Parlamentu Europejskiego będą prawdopodobnie negocjować wspólną poprawkę, która zostanie poddana pod głosowanie na sesji plenarnej. Porównanie obu stanowisk jest dostępne tutaj.

Informacje od członków EurEau

Sekretarz generalny EurEau Oliver Loebel wziął udział w konferencji Woda-Miasto-Jakość Życia, we Wrocławiu.

Jean-Pierre Silan z Belgaqua reprezentował EurEau na Europejskiej Konferencji Zarządzania Osadamii Ściekowymi, Liège, Belgia.

W Portugalii Maria João Benoliel (APDA) reprezentowała EurEau na spotkaniu CEDR Call 2016 dla Międzynarodowego Programu Badań, Lizbona.

Greet de Gueldre z Belgaqua reprezentowała EurEau na konferencji dotyczącej usuwania fosforu ze ścieków, Liège, Belgia.

Wydarzenia

4 listopada – Amsterdamski Tydzień Wody, Claudia Castell-Exner – prezydent EurEau będzie mieć prezentację. Amsterdam, Holandia

7 listopada – Dzień centrum badań CEBEDEAU. Będzie nas interpretować Bertrand Vallet z Sekretariatu.

11 listopada – Europejska Sieć Referencyjna Infrastruktury Krytycznej (ERNCIP) organizuje trzecie warsztaty w Brukseli.  

12 listopada – HealthCare Without Harm Europe organizuje warsztaty na temat podejścia do produktów farmaceutycznych w środowisku naturalnym.  Anders Finnson (Szwecja) i Carla Chiaretti  (Sekretariat), będą reprezentować EurEau..

12-13 listopada – Duńska DANVA organizuje coroczny kongres w Aarhus. u Claudia Castell-Exner będzie reprezentować EurEau.

19 listopada – „Kluczowe wyzwania środowiskowe i rola Zrównoważonych Celów Rozwoju” - Parlament Europejski, Bruksela. Carla Chiaretti z Sekretariatu będzie mówić o gospodarce wodnej.

19-21 listopada –. Oliver Loebel weźmie udział w spotkaniu UNECE/WHO partnerów Protokołu Woda I Zdrowie. Belgrad, Serbia

19-22 listopada –. Claudia Castell-Exner będzie mówić o perspektywach gospodarki wodnej w obszarze europejskim, podczas konferencji ENEG, organizowanej co dwa lata przez APDA. Tegoroczny temat to Woda w Portugalii w następnej dekadzie:. https://www.eneg2019.apda.pt/ Lizbona, Portugal

28 listopada -  Druga Międzynarodowa Konferencja Oceny Ryzyka Produktów Farmaceutycznych w Środowisku (ICRAPHE)Barcelona, Hiszpania.

3 grudnia –WAREG organizuje pierwsze forum regulatorów. Kilku ekspertów EurEau będzie obecnych, Rzym.

12 grudnia - Alexander Keucken (lider grupy nt. innowacji) będzie reprezentować EurEau podczas Konferencji nt. innowacji w wodzie  Zaragoza, Spain. 1-3 April 2020 – Lisbon, Portugal. Urban Future Global Conference.

15-16 czerwca 2020 - European Sustainable Phosphorus Conference, Vienna, Austria. Można zgłaszać propozycje wystąpień.

opracowanie 
Klara Ramm 

Kongres EurEau odbył się 24 października 2019 r. przy okazji spotkań komitetów roboczych, grup roboczych i Walnego Zgromadzenia, więc wszyscy eksperci federacji mieli okazję w nim uczestniczyć. Na zaproszenie  wodociągów APANOVA  gościliśmy w Budapeszcie.

Mikroplastik

EurEau opublikowała notatkę informacyjną, w której analizujemy niektóre sposoby wchodzenia mikroplastików do środowiska wodnego oraz rolę sektora wodnego w łagodzeniu tego zjawiska. Należy zachować ostrożność nawet jeśli aktualnie w wodzie pitnej nie występują znaczące ilości mikroplastików. Na szczęście proces oczyszczania ścieków usuwa większość cząstek stałych. Należy także kontynuować badania dotyczące gospodarki cyrkulacyjnej w odniesieniu do osadów ściekowych. W nocie informacyjnej stwierdza się, że kontrola u źródła jest jedyną realną opcją utrzymania gospodarki cyrkulacyjnej.

 

EU
Dyrektywa w sprawie jakości wody do spożycia 
25 września Komisja ENVI Parlamentu Europejskiego głosowała za rozpoczęciem negocjacji z Radą UE w sprawie dyrektywy dotyczącej wody pitnej. Podstawą negocjacji będzie stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte na posiedzeniu plenarnym w dniu 28 marca 2019 r. w pierwszym czytaniu oraz ogólne podejście Rady z dnia 5 marca 2019 r. Prezydencja fińska wielokrotnie podkreślała swoje ambicje osiągnięcia wczesnego porozumienia w drugim czytaniu do końca roku.

Odzysk wody 
25 września komisja ENVI Parlamentu Europejskiego głosowała za rozpoczęciem negocjacji z Radą UE w sprawie rozporządzenia w sprawie ponownego wykorzystania wody. Podstawą negocjacji będzie stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte na posiedzeniu plenarnym w dniu 12 lutego 2019 r. w pierwszym czytaniu oraz ogólne podejście Rady z dnia 26 czerwca 2019 r. To także ambitny cel prezydencji fińskiej mający się zakończyć przyjęciem rozporządzenia.

Produkty plastikowe jednorazowego użytku
Konsultanci wyznaczeni przez Komisję Europejską przeprowadzili kompleksowe badanie na temat dyrektywy w sprawie tworzyw sztucznych do jednorazowego użytku. Ankieta, którą wypełniali także członkowie EurEau koncentruje się na definicji tworzyw sztucznych, obecnych systemach etykietowania i związanych z nimi metodach badawczych.

Rozporządzenie nawozowe - STRUBIAS
24 września Wspólne Centrum Badawcze opublikowało wreszcie długo oczekiwany raport na temat charakterystyki surowców wtórnych pozyskiwanych z odpadów biogenicznych, zwłaszcza osadów ściekowych. Obejmuje ona trzy kategorie produktów: wytrącone sole fosforanowe i produkty pochodne; materiały do termicznego utleniania i produkty pochodne oraz materiały do pirolizy i gazyfikacji, lepiej znane jako struwit, produkty na bazie popiołu i biochar. Niniejsze sprawozdanie przedstawia potencjalne przyszłe wymogi, które mogą umożliwić obrót tymi materiałami na rynku wewnętrznym jako produktami nawozowymi.

Innowacje I gospodarka o obiegu zamkniętym
Bertrand Vallet z Sekretariatu był panelistą podczas warsztatu dotyczącego innowacji w programie Horyzont 2020, podczas konferencji IWA. Różne projekty H2020 - głównie dotyczące sposobów odzyskiwania materiałów z oczyszczania ścieków zostały przedstawione przedstawicielom zainteresowanych stron, którzy przedstawili swoje opinie w Wenecji we Włoszech w dniu 11 września.

Sesje wyjazdowe związane z różnymi tematami (energia, ponowne wykorzystanie, odzyskiwanie składników odżywczych, odzyskiwanie zasobów pochodzenia biologicznego, wpływ na taryfy wodne) pozwoliły uczestnikom na zbadanie rozwiązań pozwalających naszemu sektorowi na zwiększenie jego zaangażowania w GOZ. Wkrótce ukaże się raport, o którym oczywiście będziemy informować.

Pestycydy
EFSA prowadzi konsultacje społeczne na temat swoich pilotażowych ocen zagrożeń dla ludzi, stwarzanych przez pozostałości wielu pestycydów w żywności. Można uczestniczyć w konsultacjach do 15 listopada w dwóch ocenach: jedna z nich uwzględnia chroniczny wpływ na układ tarczycy, a druga przygląda się ostremu wpływowi na układ nerwowy.
Dostęp do materiałów znajduje sie na stronie EFSA.

Wysłuchania kandydatów na komisarzy
Od dnia 30 września desygnowani komisarze są przesłuchiwani przez odpowiednie komisje Parlamentu Europejskiego, które sprawdzą ich kompetencje i zobowiązania. Pan Virginijus Sinkevičius, desygnowany komisarz ds. środowiska i oceanów (z Litwy) zdał egzamin przed komisjami ENVI i PECH. Wiceprzewodniczącego Timmermansa (z Holandii) wysłuchuje komisja ENVI w sprawie jego portfolio europejskiego ładu ekologicznego (w tym zmian klimatu i zrównoważonego rozwoju).

Legislacja UE dotycząca zdrowia
Parlament Europejski opracował aktualny przegląd polityki UE w zakresie ochrony środowiska i zmian klimatycznych. W badaniu dokonano przeglądu aktualnej sytuacji i wskazano najważniejsze wyzwania na najbliższe pięć lat.

Zrównoważone Cele Rozwoju  
12 września Carla Chiaretti z Sekretariatu EurEau i Emilie Sturm z Unie van Waterschappen wzięli udział w warsztatach zorganizowanych przez DG DEVCO i GWOPA na temat partnerstwa operatorów wodnych w celu ustanowienia programu UE wspierającego działania mentorów-kontrahentów. Celem jest osiągnięcie ZCR nr 6 nie tylko w Europie, ale również na całym świecie.

IWA prosi o propozycje referatów
IWA organizuje kolejny swój kongres w Kopenhadze (Copenhagen 2020) i oczekuje Państwa wkładu. Zaproszenie do zgłaszania treści jest otwarte do 30 października. Więcej informacji tutaj.

 

 

Wydarzenia
3-4 października  – Wroclaw, Poland. Oliver Loebel uczestniczy w kongresie “Miasto-Woda-Jakość Życia”.
6-8 października  - ECSM, Europejska Konferencja Gospodarki Osadami, Liège, Belgia. Jean-Pierre Silan z organizacji belgijskiej, będzie reprezentować EurEau i mówić o szerszym spojrzeniu na tę kwestię.

9 października  - „Odzysk fosforu jutro: ambicje i rzeczywistość”, Liège, Belgium. Greet de Gueldre z organizacji belgijskiej reprezentuje EurEau.

21 października - Water Reuse Europe (odzysk wody) będzie gospodarzem konferencji w  Lille, Francja.Więcej pod adresem: https://www.water-reuse-europe.org/event/kex2019/

4 listopada – prezydent Claudia Castel-Exner, będzie przemawiać na konferencji AIWW.Więcej pod adresem: https://www.amsterdamiww.com/

7 listopada  – Journée d’étude for CEBEDEAU. Bertrand Vallet z Sekretariatu będzie reprezentować EurEau. 
12-13 listopada – Konferencja duńskiej organizacji DANVA odbędzie się w Aarhus. Prezydent EurEau P Claudia Castell-Exner weźmie w niej udział.

13 listopada – Sekretarz Generalny Oliver Loebel weźmie udział w konferencji w Berlinie: Wasserwirtschaft in Zeiten des Klimawandels – Ein Blick von außen auf die Branche.

28 listopada - Konferencja nt. Farmaceutyków (Second International Conference on Risk Assessment of Pharmaceuticals in the Environment (ICRAPHE)) odbędzie się w Barcelonie, Hiszpania.

3 grudnia – odbędzie sie w Rzymie kongres organizacji regulatorów WAREG. Wielu członków EurEau będzie obecnych.

Opracowała Klara Ramm na podstawie danych EurEau.
Jeśli maja Państwo jakiekolwiek pytania lub komentarze, proszę o kontakt:
Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.    

Wybory
Najważniejszym wydarzeniem na szczeblu Unii Europejskiej były oczywiście wybory do Parlamentu Europejskiego. Przez wiele tygodni upowszechnialiśmy nasz manifest wodny, który został przetłumaczony również na język polski. Można go znaleźć tutaj. W ten sposób chcieliśmy dotrzeć do jak największej liczby kandydatów, aby im uświadomić jakie czekają ich wyzwania związane z polityką wodną.

Walne Zgromadzenie EurEau (24 maja)
To wydarzenie związane było z wyborami wewnętrznymi. Claudia Castell-Exner została wybrana na stanowisko prezydenta EurEau na najbliższe dwa lata. Jest pracownikiem niemieckiej organizacji DVGW, gdzie odpowiada za sektor wodny (zaopatrzenie w wodę, jakość wody do picia).
W międzyczasie odbyły się spotkania komitetów. Debatowano na temat nowej propozycji dyrektywy w sprawie jakości wody do spożycia, przyszłości dyrektywy ściekowej. Przygotowujemy się także do aktualizacji opracowania „Europejska woda w liczbach”.

Redukcja śladu energetycznego w usługach wod-kan
Przedsiębiorstwa wod-kan podejmują wiele przedsięwzięć dotyczących środków w kierunku zmniejszenie zużycia energii na ogrzewanie, uzdatnianie, dystrybucję i pobór wody, oczyszczanie ścieków. Poprawa efektywności energetycznej to także wytwarzanie energii np. z osadów.
Istnieją jednak ograniczenia we wdrażaniu tych usprawnień, w tym ograniczenia lokalne i znalezienie właściwej równowagi między celami środowiskowymi, wykonalnością ekonomiczną i przystępnością cenową usług wodnych. Krajowe regulacje, cykle inwestycyjne i niektóre aspekty techniczne mogą nadal spowalniać dążenia do niskiego zużycia energii.
Potrzebujemy wsparcia ze strony polityków, aby lepiej sprostać stojącym przed nami wyzwaniom poprzez ustanowienie umożliwiających ram regulacyjnych, wsparcie dla rozwoju instrumentów finansowych oraz jednoznaczne wdrożenie zasady kontroli u źródła w celu uniknięcia nowych wymogów w zakresie oczyszczania ścieków. Staramy się odpowiedzieć na pytanie jaki jest potencjał usług wodnych w zakresie zwiększania efektywności energetycznej i wytwarzania własnej energii. Które technologie są obecnie najbardziej obiecujące i jakie wąskie gardła należy pokonać, aby doprowadzić do szerszego wdrożenia?
Naszą roboczą notatkę można znaleźć tutaj. Zawiera on przykłady od członków EurEau dotyczące sposobu wdrażania rozwiązań.

Odzysk wody ze ścieków
Rada UE, złożona z rządów państw członkowskich UE, zebrała się 26 czerwca i przyjęła stanowisko dotyczące rozporządzenia w sprawie ponownego wykorzystywania wody. To ogólne podejście będzie stanowić podstawę do negocjacji z Parlamentem Europejskim. Więcej opinii EurEau na temat rozporządzenia można znaleźć tutaj.
Na szczeblu Parlamentu Europejskiego ponownie wybrano Simonę Bonafè, która pełni role posła sprawozdawcy.

Rozporządzenie nawozowe
Nowe rozporządzenie UE w sprawie produktów nawozowych zostało opublikowane w dniu 25 czerwca. Większość artykułów zacznie obowiązywać od 16 lipca 2022 r.
Rozporządzenie to otwiera europejski rynek nawozów pochodzących z recyklingu, oraz nawozów organiczno-mineralnych, biostymulantów, kompostów i odpadków przefermentowanych.
Sprawozdanie Wspólnego Centrum Badawczego, w którym zaproponowano kryteria dla materiałów STRUBIAS (istotne dla branży ze względu odzysku fosforu z osadów), powinno się wkrótce ukazać. Kryteria te powinny być dodane do załączników do rozporządzenia. Pozwoliłoby to oczyszczalniom ścieków odzyskujących surowce wejść na rynek odzyskiwania fosforu.
Oczekuje się, że zmiana rozporządzenia REACH w celu zwolnienia tzw. pofermentów z obowiązku rejestracji, zostanie opublikowana jeszcze w 2019 roku.

Mikrozanieczyszczenia: zakaz PFOS
UE zatwierdziła zaostrzone przepisy mające zastosowanie dla trwałych zanieczyszczeń organicznych (POP - persistent organic pollutants) zgodnie z ostatnimi zmianami do Konwencji Sztokholmskiej. Jedną z substancji, których wytwarzanie, wprowadzanie do obrotu i stosowanie będzie zabronione, jest kwas perfluorooktanosulfonowy i jego pochodne (PFOS). Jednakże niektóre odstępstwa będą miały zastosowanie, w tym w odniesieniu do wyrobów włókienniczych o stężeniu PFOS niższym niż 0,1 % wagowo. Zweryfikowana regulacja POP znajduje się tutaj.

Substancje oddziałujące na układ dokrewny (EDC: Endocrine disrupting chemicals)
Komisja opublikowała tzw. mapę drogową zapowiadającą przeprowadzenie kontroli skuteczności prawodawstwa UE w zakresie ochrony zdrowia ludzkiego przed substancjami zaburzającymi gospodarkę hormonalną. Dotyczy to również prawodawstwa związanego z wodą. Mapa drogowa tutaj.
 

Wydarzenia
20-24 maja  – Międzynarodowa konferencja na temat zasilania zbiorników wód podziemnych, Madryt, Hiszpania.
28-31 maja  – IV Konferencja o adaptacji do zmian klimatu, Lizbona, Portugalia.
5-6 czerwca 2019 - SOFIE: 1st szczyt na temat nawozów organicznych, Bruksela, Belgia Program tutaj. 
19 June 2019 -  “Ramowa Dyrektywa Wodna- częściowy sukces. Bruksela, Belgia. Rejestracja tutaj. 
4-5 lipca 2019 – Konferencja na temat substancji powierzchniowo czynnych.  Paryż, Francja. Były prezydent EurEau Bruno Tisserand będzie mieć prezentację.
11 lipca - Regulacje w sektorze wodnym: zasady i rekomendacje, Bruksela, Belgia. Program mozna znaleźć tutaj.
22-27 lipca  – letnia szkoła e-learningu – ścieki i odpady, Patras, Grecja.
11-23 sierpnia 2019 -zarządzanie cyklem wodnym:  Advanced Water Cycle Management Course; Aarhus, Dania.
9-13 września – konferencja na temat jakości wód podziemnych, Liege, Belgia.
23-25 września – NORDIWA, Helsinki, Finlandia.
12-18 września 2019 – SMART-Plant. https://www.smart-plant.eu/.
6-8 października  - Europejska Konferencja Zarządzania Osadami, Liège, Belgia.
15 października - Konferencja Woda w Walonii, Meux, Belgium.
21 października - Water Reuse Europe (Odzysk Wody Europa) organizuje konferencję na temat wymiany doświadczeń. Lille, Francja. Więcej tutaj.
28 listopada -Konferencja na temat farmaceutyków w środowisku: Second International Conference on Risk Assessment of Pharmaceuticals in the Environment (ICRAPHE); Barcelona, Hiszpania.
12 grudnia – Konferencja Innowacje Wodne w Europei 2019, Zaragoza, Hiszpania.

Opracowała Klara Ramm na podstawie danych EurEau.
Jeśli maja Państwo jakiekolwiek pytania lub komentarze, proszę o kontakt:
Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.    

Instytucje UE podejmują inicjatywy w celu zmniejszenia ryzyka niedoboru wody do nawadniania upraw. Jedną z nich jest rozporządzenie w sprawie odzysku wody ze ścieków komunalnych w celach rolniczych. W dniu 26 czerwca Rada uzgodniła swoje stanowisko w sprawie rozporządzenia.

Unia Europejska
Dyrektywa w sprawie jakości wody:

Komitet ENVI Parlamentu Europejskiego powołał nowego posła sprawozdawcę. Został nim Christophe Hansen (EPP) z Luksemburga. Zastąpił więc on Michela Dantin i jest teraz odpowiedzialny za negocjacje z Radą UE.

Wspólna Polityka Rolna
Rada UE dotycząca rolnictwa podzieliła kraje członkowskie. Większość zgodziła się na to, aby 30% funduszu na rolnictwo przeznaczyć na cele adaptacji do zmian klimatu i ochrony środowiska. Jednak Austria, Finlandia, Włochy i Polska sprzeciwiły się obowiązkowi tworzenia pro-środowiskowych planów. Taki obowiązek popiera Francja, Niemcy, Holandia, Hiszpania. Z kolei Belgia, Irlandia, Polska, Portugalia i Słowenia sprzeciwiają się obowiązkowi monitoringu wykorzystania substancji odżywczych w rolnictwie.

Farmaceutyki w środowisku
Strategia dotycząca farmaceutyków w środowisku została opublikowana przez Komisję Europejską: Strategic Approach to Pharmaceutical in the Environment.

Substancje działające na układ dokrewny (EDCs)
Parlament Europejski zajął się propozycją Komisji Europejskiej w sprawie substancji hormonalnych w środowisku. PE domaga się od KE konkretnego planu działań i uregulowań prawnych tak, aby wyeliminować EDCs z zabawek, kosmetyków do czerwca 2020r. EurEau już od wielu lat nalega na wprowadzenie takich regulacji, gdyż zdajemy sobie sprawę z zagrożenia jakie EDCs niosą dla środowiska wodnego. Zasada kontroli u źródła jest dobrym narzędziem do poprawy sytuacji, gdyż w ten sposób zapobiega się przedostawaniu substancji szkodliwych do obiegu w przyrodzie.

Stanowisko EurEau w sprawie kontroli u źródła znajduje się tutaj. A wersja robocza dokumentu Parlamentu Europejskiego jest tutaj.


Horyzont Europa
17 kwietnia Parlament Europejski zaakceptował schemat programu Horizont Europa (następca Horyzontu 2020), koncentrującego się na badaniach i innowacjach.  Jego wartość wynosi 100 miliardów euro.


Odzysk Wody
Rada Unii Europejskiej spotkała się 17 kwietnia w celu omówienia propozycji Komisji Europejskiej dotyczącej odzysku wody ze ścieków. Prezydencja rumuńska planuje zakończyć prace nad regulacją do końca czerwca.

 

Substancje GenX
GenX są według ECHA (Europejska Agencja Chemiczna), substancjami stanowiącymi bardzo wysokie zagrożenie. 29 kwietnia zakończyły się konsultacje opracowania wskazującego na poważne zagrożenie dla środowiska i zdrowia ludzkiego. EurEau wspiera działania Agencji podkreślając, że kontrola u źródła jest lepsza niż oczyszczanie „na końcu rury”.

Microplastik
Konsultacje społeczne dotyczące ograniczenia stosowania plastiku pierwotnego (umyślnie produkowanego, piszę o tym w ostatnim numerze „Wodociągi Kanalizacja”), trwają do 20 września. Więcej o inicjatywie ECHA można znaleźć tutaj. Jeśli chcą Państwo wziąć udział w konsultacjach społecznych po raz pierwszy, warto rzucić okiem na przewodnik

Zrównoważona Europa 2030
Konferencja o tym tytule ma przybliżyć kwestię Zrównoważonych Celów Rozwoju Narodów Zjednoczonych. Cele są przecież podstawową wytyczną dla Komisji Europejskiej, to na nich ma się opierać unijna polityka.  Konferencja koncentruje się na pytaniu jak innowacje i nowe technologie mogą przyczynić się do realizacji Celów, szczególnie w kontekście zrównoważonej konsumpcji i gospodarki o obiegu zamkniętym.

EurEau
Wybory do Parlamentu Europejskiego zmobilizowały nas do opracowania Manifestu Wodnego – elementarza na temat polityki wodnej Unii Europejskiej. Wersję polską (i inne) można znaleźć
tutaj.

Delegacja Svenskt Vatten
Eksperci szwedzkiej organizacji Svenskt Vatten odwiedzili biuro EurEau w Brukseli. Dyskutowano o najbliższych zmianach w legislacji unijnej, szczególnie dyrektywy w sprawie jakości wody do picia.

 

Sieć managerów komunikacji
W dniach 4-5 kwietnia odbyło się spotkanie managerów komunikacji organizacji członkowskich EurEau.  Wymieniali się doświadczeniami, dyskutowali kwestię kampanii informacyjnej na temat niedoborów wody i suszy w Europie. Podczas spotkania odbył się także warsztat na temat ciekawego opowiadania krótkich historii.

Zielony tydzień 2019
EurEau będzie uczestniczy w Zielonym Tygodniu organizowanym przez Komisję Europejską, propagując picie wody z kranu. Ma stoisko w formie baru z ciekawymi napojami na bazie wody z kranu. Więcej można znaleźć tutaj.

 

Forum Ochrony Środowiska - Polska
Prezydent EurEau Bruno Tisserand wziął udział w Forum Ochrony Środowiska organizowanym w Warszawie przez IGWP. Bruno zaprezentował doświadczenia związane z gospodarką o obiegu zamkniętym.

Interes publiczny – Wielka Brytania
Organizacja Water UK uczestniczyła w debacie na temat monopoli naturalnych. Uczestnicy opublikowali manifest Public Interest Commitment wyrażający pewne zobowiązania (np. szybszą redukcję strat wody).

Kran Märkt
Szwedzka stała reprezentacja w Brukseli dołączyła do akcji Kran Märkt popularyzującej wodę z kranu.  Więcej na temat akcji można znaleźć tutaj.

 

Wydarzenia

20-24 maja  – Międzynarodowa konferencja na temat zasilania zbiorników wód podziemnych, Madryt, Hiszpania.
28-31 maja  – IV Konferencja o adaptacji do zmian klimatu, Lizbona, Portugalia.
5-6 czerwca 2019 - SOFIE: 1st szczyt na temat nawozów organicznych, Bruksela, Belgia Program tutaj.  
19 June 2019 -  “Ramowa Dyrektywa Wodna- częściowy sukces. Bruksela, Belgia. Rejestracja tutaj.  
4-5 lipca 2019 – Konferencja na temat substancji powierzchniowo czynnych.  Paryż, Francja. Były prezydent EurEau Bruno Tisserand będzie mieć prezentację.
22-27 lipca  – letnia szkoła e-learningu – ścieki i odpady, Patras, Grecja.
11-23 sierpnia 2019 -zarządzanie cyklem wodnym:  Advanced Water Cycle Management Course; Aarhus, Dania.
9-13 września – konferencja na temat jakości wód podziemnych, Liege, Belgia.
23-25 września – NORDIWA, Helsinki, Finlandia.
12-18 września 2019 – SMART-Plant. https://www.smart-plant.eu/.6-8 października  - Europejska Konferencja Zarządzania Osadami, Liège, Belgia.
28 listopada -Konferencja na temat farmaceutyków w środowisku: Second International Conference on Risk Assessment of Pharmaceuticals in the Environment (ICRAPHE); Barcelona, Hiszpania.

Opracowała Klara Ramm na podstawie danych EurEau.
Jeśli maja Państwo jakiekolwiek pytania lub komentarze, proszę o kontakt:
Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.    


 

1 maja 2004 roku Polska przystąpiła do Unii Europejskiej. Przed Polską i Polakami otworzyły się nowe szanse i horyzonty.

Szanowni Państwo,

w bieżącym roku Komisja Europejska prowadzi proces ewaluacji dyrektywy w sprawie oczyszczania ścieków komunalnych (91/271/EC). Uchwalona 28 lat temu Dyrektywa tworzona była w warunkach prawnych, społecznych i środowiskowych znacznie odmiennych od dzisiejszych. Przedmiotowa Dyrektywa ma dla branży kluczowe znaczenie, gdyż jest źródłem wymagań, które przedsiębiorstwa powinny spełnić w zakresie systemów zbierania ścieków czy poziomu ich oczyszczania. Tym samym jej wdrażanie (poprzez Krajowy Program Oczyszczania ścieków Komunalnych) skutkuje ogromnymi nakładami inwestycyjnymi.

EurEau rozpoczęło dyskusję na temat oczekiwań branży w zakresie przyszłości Dyrektywy. Celem tej dyskusji jest wypracowanie spójnego stanowiska pozwalającego jak najlepiej reprezentować oczekiwania sektora. Ważne zatem jest prowadzenie dyskusji i dążenie do stworzenia spójnego stanowiska w dyskusji zarówno na temat przepisów Dyrektywy jak i aktów krajowych.

Dlatego zwracamy się z uprzejma prośbą o wypełnienie załączonego kwestionariusza służącego do rozpoznania i głębszego zrozumienia oczekiwań branży wobec Dyrektywy.

EurEau

Wybory w EurEau

Wybory władz EurEau odbędą się podczas najbliższego Walnego Zgromadzenia zaplanowanego na 24 maja w Bonn.  Będziemy wybierać prezydenta, przewodniczących trzech komitetów oraz członków Prezydium.

Sprawozdanie roczne EurEau 2018

Sprawozdanie zostało właśnie opublikowane. Piszemy wnim także o wyzwaniach na 2019 rok.

 

Wieści z instytucji UE

Komisja Europejska opublikowała strategię w sprawie farmaceutyków w środowisku.

Komisja w swoim opracowaniu wskazuje na sześć stref działania w celu ochrony środowiska. EurEau wspólnie z innymi organizacjami od wielu miesięcy domagała się opublikowania tej strategii. Z satysfakcją przyjmujemy fakt, że są w niej wskazane problemy pełnego cyklu życia produktu. Ponadto KE wskazuje na braki w wiedzy – wciąż jest za mało wyników prac badawczych. Więcej można znaleźć w komunikacie EurEau

Dyrektywa w sprawie jakości wody do picia

W dniu 28 marca Parlament Europejski pozytywnie przegłosował projekt dyrektywy w wersji po pierwszym oficjalnym czytaniu. Głosowanie było formalnością w celu otwarcia oficjalnej drogi do tzw. trialogu (negocjacje PE, KE i Rady). Opinię EurEau można znaleźć tutaj.

Odzysk wody

Grupy robocze w ramach pracy Rady UE spotkały się w celu przedyskutowania propozycji KE. Wydaje się, że zmiany proponowane przez Prezydencję Rumuńską idą w dobrym kierunku porządkując kwestie odpowiedzialności operatorów za jakość odzyskanej wody. Propozycja PE dotycząca rozporządzenia w sprawie wykorzystania wody odzyskanej ze ścieków nie dopuszczała podziału odpowiedzialności stawiając pod znakiem zapytania użyteczność regulacji w praktyce.

Ocena skuteczności ramowej dyrektywy wodnej

EurEau wzięła udział w konsultacjach RDW i dyrektywy powodziowej.  Izba także wypełniła kwestionariusz konsultacyjny.

Wspólne stanowisko w sprawie FaST

EurEau podpisała wspólne z innymi organizacjami stanowisko w sprawie odzysku substancji w rolnictwie w ramach Wspólnej Polityki Rolnej (narzędzie FaST lub ekwiwalentne). Stanowisko jest dostępne na stronie  www.phosphorusplatform.eu/regulatory.

Dyskusja o PFAS

Przedstawiciele EurEau sppotkali sie  z Dyrekcją Generalną ds. Środowiska (DG ENVI), oraz do spraw rynku wewnętrznego (DG GROW). Celem spotkania było lepsze zrozumienie kwestii regulacyjnych w sprawie PFAS, które mają silne właściwości toksyczne. EurEau jest gotowa wspierać KE w dążeniach do opracowania skutecznych regulacji

Dyskusja o osadach

KE zleciła opracowanie mające na celu uzyskanie wiedzy o zanieczyszczeniach w kompoście i produktach fermentacji. Opracowanie wskazuje na zanieczyszczenia gleby pochodzące z osadów. Czekamy, aż KE opublikuje opracowanie.

Dyrektywa Azotanowa

Trybunał Sprawiedliwości UE przyznał prawo instytucjom i osobom prywatnym do domagania się zdecydowanych działań ze strony instytucji publicznych, jeżeli udowodnią, że ich wody podziemne zostały zanieczyszczone azotanami.  Orzeczenie Trybunału znajduje się tutaj. Dotyczy procesu między rządem Austrii, a skarżącymi (osoby prywatne, dostawcy wody, samorządy). 

Glifosat

Grupa czterech państw (Francja, Węgry, Holandia, Szwecja) prowadzi badania naukowe nad tym kontrowersyjnym pestycydem. Raport powinien być gotowy w 2021 roku. Więcej o glifosacie można znaleźć tutaj.

Światowy Dzień Wody  

Uniwersytet w Tesalonikach zorganizował konferencję pod auspicjami UNESCO w celu prezentacji postępów we wdrażaniu Zrównoważonych Celów Rozwoju. Carla Chiaretti, z sekretariatu EurEau zaprezentowała w imieniu branży konkluzje z kongresu federacji w Bilbao.

Plastik jednorazowego użytku

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ograniczenia wpływu niektórych produktów z tworzyw sztucznych na środowisko (tzw. Dyrektywa SUP z ang. Single-use plastic) została przegłosowana przez PE. EurEau spotkała się w tej sprawie z DG ENVI w celu przygotowania dalszych kroków związanych z opracowaniem wytycznych, formy aktów wykonawczych, szacowania kosztów czyszczenia. Trzeba pamiętać, że KE dopuszcza zagospodarowanie niektórych odpadów poprzez ich wyrzucanie do toalety.

WATenERgy

W ramach bałkańskiego projektu WATenERgy Bułgarska organizacja wodna zorganizowała w Sofii konferencję na temat wody i energii. Caroline Greene z sekretariatu EurEau zaprezentowała najnowsze tematy legislacyjne dotyczące naszej branży.

Naruszenia

Komisja Europejska wezwała kilka krajów wskazując im naruszenia prawa środowiskowego. Więcej szczegółów tutaj.

Potrzebni eksperci

Eksperci potrzebni są do udziału w opracowywaniu standardów zarządzania wodą w ramach ISO 14001.

Essener Tagung

Claudia Castell-Exner, wiceprezydent EurEau wzięła udział w konferencji  Essener Tagung Jej prezentacja (po niemiecku), dostępna jest tutaj.

Kobiety i woda

W dniu Międzynarodowego Dnia Kobiet EurEau zaprezentowałą swoje liderki.

Cassandra Carr Kaljo z sekretariatu wzięła udział w debacie w PE, na temat kobiet w polityce. Cassandra w akcji tutaj.  

Woda za darmo

Rośnie liczba restauracji serwujących wodę z kranu za darmo. Więcej na Facebook.

Out n About

Sekretarz Generalny EurEau Oliver Loebel wziął udział w konferencji ‘Fat, Oil, and Grease’ (FOG) w Amsterdamie.  Uczestniczyła także w warsztatach DG HOME na temat bezpiecznych społeczeństw. Spotkał się także z organizacją maltańską w EurEau.

Zielony Tydzień

Przygotowujemy się do udziału w Zielonym Tygodniu Komisji Europejskiej. Będziemy mieć stoisko z koktajlami na bazie wody J Prezydent Bruno Tisserand weźmie udział w panelu dyskusyjnym. Rejestrować można się tutaj.

 

Wydarzenia

9 kwietnia 2019 -Konferencja “Inspiracje Naturą”: Inspired by Nature: Combining Natural and Engineered Systems in Water Management; Berlin, Niemcy.

15-16 kwietnia 2019 – Forum Ochrony Środowiska w Warszawie. Prezydent EurEau Prezydent Bruno Tisserand zaprezentuje doświadczenia członków federacji. https://fos.igwp.org.pl/#

20-24 maja  – Międzynarodowa konferencja na temat zasilania zbiorników wód podziemnych, Madryt, Hiszpania.

28-31 maja  – IV Konferencja o adaptacji do zmian klimatu, Lizbona, Portugalia.

4-5 lipca 2019 – Konferencja na temat substancji powierzchniowo czynnych.  Paryż, Francja. Prezydent EurEau Bruno Tisserand będzie mieć prezentację.

22-27 lipca  – letnia szkoła e-learningu – ścieki i odpady, Patras, Grecja.

11-23 sierpnia 2019 -zarządzanie cyklem wodnym:  Advanced Water Cycle Management Course; Aarhus, Dania.

9-13 września – konferencja na temat jakości wód podziemnych, Liege, Belgia.

23-25 września – NORDIWA, Helsinki, Finlandia.

12-18 września 2019 – SMART-Plant. https://www.smart-plant.eu/.

6-8 października  - Europejska Konferencja Zarządzania Osadami, Liège, Belgia.

28 listopada -Konferencja na temat farmaceutyków w środowisku: Second International Conference on Risk Assessment of Pharmaceuticals in the Environment (ICRAPHE); Barcelona, Hiszpania.

 

Opracowała Klara Ramm na podstawie danych EurEau.

Jeśli maja Państwo jakiekolwiek pytania lub komentarze, proszę o kontakt: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.    

 

W dniu 28 marca,  zgodnie z porozumieniem osiągniętym przez instytucje unijne w grudniu 2018 r. została uchwalona  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ograniczenia wpływu niektórych produktów z tworzyw sztucznych na środowisko (tzw. Dyrektywa SUP z ang. Single-use plastic).

Dyrektywa jest wynikiem gwałtownego wzrostu zanieczyszczenia środowiska poprzez produkty plastikowe. Zgodnie z danymi Komisji Europejskiej ponad 80% zanieczyszczeń wód morskich to odpady z plastiku. Butelki PET, niedopałki papierosów, słomki, torebki foliowe itd. to najbardziej uciążliwe odpady, które trzeba ograniczyć. W trosce o środowisko.

Dyrektywa została poparta przez zdecydowana większość posłów  PE (560 za, 35 przeciw, 28 wstrzymujących się). 

Dla branży usług kanalizacyjnych ten akt prawa UE jest niezwykle ważny, gdyż ma wpłynąć na ograniczenie ilości odpadów z tworzyw sztucznych trafiających do kanalizacji sanitarnej. Dotyczy to tak uciążliwych dla eksploatatorów  produktów jak patyczki higieniczne, czy chusteczki do demakijażu. Zgodnie z Rozszerzoną Odpowiedzialnością Producenta wytwórcy niektórych środków higieny osobistej  będą musieli znakować swoje produkty tak, aby konsument wiedział, że nie wolno ich wyrzucać do toalety. Będą również musieli uczestniczyć  w kampaniach informacyjnych i edukacyjnych na temat poprawnego zagospodarowywania tych produktów.

Taka forma dyrektywy to sukces Izby i EurEau, które w imieniu eksploatatorów sieci kanalizacyjnych i oczyszczalni domagali się wprowadzenia zapisów, które ograniczyłyby negatywny wpływ  produktów z tworzyw sztucznych, które wyrzucane są do toalety. Często konsumenci nie są świadomi, że ich nieodpowiedzialna postawa powoduje znaczące koszty czyszczenia sieci, usuwania zatorów i wymiany  pomp.

Klara Ramm
Ekspert IGWP

Wyszukiwanie

Nasze szkolenia

  • Praktyczne wykorzystanie benchmarkingu w przedsiębiorstwach wodociągowo-kanalizacyjnych: Warszawa, 21 listopada 2019 r. +

    Praktyczne wykorzystanie benchmarkingu w przedsiębiorstwach wodociągowo-kanalizacyjnych: Warszawa, 21 listopada 2019 r. Krajowy projekt benchmarkingowy przedsiębiorstw wodociągowo-kanalizacyjnych, od dziesięciu lat przeprowadzany przez Czytaj więcej
  • Nowelizacja ustawy Prawo wodne z perspektywy działania przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego: Warszawa - 29 listopada 2019r., Bydgoszcz - 13 grudnia 2019r. +

    Nowelizacja ustawy Prawo wodne z perspektywy działania przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego: Warszawa - 29 listopada 2019r., Bydgoszcz - 13 grudnia 2019r. Tematyka szkolenia:  Pobór opłat stałych i zmiennych według ustawy Prawo Czytaj więcej
  • 1

Newsletter IGWP

Rozwiń aby zapisać się do newslettera

Zapisz się do newslettera IGWP i bądź na bieżąco z informacjami i naszą ofertą.

Poniżej proszę wybrać listy newslettera oraz wpisać e-mail na który będą wysyłane informacje.

Zobacz Ofertę IGWP

  • 1
  • 2
  • 3
  • 4

Nasze wydawnictwa

  • Wytyczne dotyczące BHP w przedsiębiorstwach wodociągowo... +

    Wytyczne dotyczące BHP w przedsiębiorstwach wodociągowo... Autor: Emilia Staniszewska W publikacji tej, na 350 stronach, poruszone Czytaj więcej
  • 1
Biuro IGWP
Kontakt
Telefon:
+48 52 376 89 10
Faks:
+48 52 376 89 29
E-mail:
sekretariat@igwp.org.pl
Adres:
ul. Jana Kasprowicza 2, 85-073 Bydgoszcz